New Zealand වල ඉන්න mortgage holders ලට (නිවාස ණය ගත් අයට) ඉදිරි මාස 6ත් 12ත් අතර කාලයේදී වැඩි පිරිවැයකට මුහුණ දීමට සිදුවන බව CoreLogic ආයතනය අනතුරු අඟවනවා. මේ සතියේ Official Cash Rate (OCR) එකට මොනවා වුණත් මේ තත්ත්වය ඇතිවිය හැකි බවයි ඔවුන් පවසන්නේ.

CoreLogic හි Chief Property Economist වන Kelvin Davidson පවසන්නේ මෙතෙක් කල් පොලී අනුපාත (rates) පහත වැටුණු කාලය අවසන් වී, වෙළඳපොළ දැන් වෙනස්ම හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයකට පැමිණ ඇති බවයි.

ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක්:

  • Short-term strategy එක දැන් අසාර්ථකයි: පසුගිය කාලයේ මාස 6 වැනි කෙටි කාලීන fixed rates තෝරාගත් අයට වාසි සැලසුණත්, දැන් OCR එක වැඩිවීමටත් කලින් market mortgage rates ඉහළ යමින් පවතිනවා.
  • 2-Year Fixed Rate එක ජනප්‍රිය වෙයි: දිගින් දිගටම පොලී අනුපාත අවිනිශ්චිත වන නිසා, මාර්තු මාසයේදී අලුතින් නිකුත් වූ ණයවලින් 29%ක්ම තෝරාගෙන තිබෙන්නේ වසර දෙකක fixed rate එකයි. මිනිසුන් දැන් බලන්නේ තමන්ට ස්ථිරවම ගෙවිය යුතු ගණන (repayment certainty) ස්ථාවර කරගන්නයි.
  • Mentality එක වෙනස් වීම: උදාහරණයක් ලෙස, පසුගිය ඔක්තෝබර් මාසයේ 4.8% කට මාස 6ක fixed rate එකක් ගත් කෙනෙකුට, දැන් වසර දෙකක term එකක් සඳහා 5.1% ක පමණ (basis points 30ක් වැඩි) පොලී අනුපාතයකට මුහුණ දීමට සිදු වෙනවා.

ආර්ථිකයට මෙයින් වන බලපෑම කුමක්ද?

මෙය පෞද්ගලික මූල්‍ය තීරණයක් වුවද, මුළු රටේම ආර්ථිකයට මෙයින් බලපෑමක් එල්ල වෙනවා.

  1. Household Spending අඩු වීම: මිනිසුන්ට තම mortgage එක වෙනුවෙන් වැඩි මුදලක් වෙන් කිරීමට සිදුවන විට, ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම වැනි අනෙකුත් ප්‍රශ්න මැද එදිනෙදා වියදම් (spending) අඩු කිරීමට සිදු වෙනවා.
  2. Reserve Bank එකට අභියෝගයක්: පාරිභෝගික ඉල්ලුම (consumer demand) අඩුවන අතරතුර උද්ධමනය (inflation) පාලනය කිරීමට සිදුවීම Reserve Bank එකට විශාල අභියෝගයක්.

ලොකු ණයක් (large loans) ගෙන ඇති අයට පොලී අනුපාතයේ සිදුවන සුළු වැඩිවීමක් පවා විශාල මුදලක්. Reserve Bank දත්ත වලට අනුව දැනට පවතින ණයවලින් 43%ක්ම ඉදිරි මාස 6 ඇතුළත අලුත් පොලී අනුපාත යටතේ reprice වීමට නියමිතයි.

Credits: Susan Edmunds, Money Correspondent, RNZ